Türkiye’de yılda 150’ye yakın televizyon dizisi çekiliyor. Konuların geçtiği bölgeye ilgi, dizilerin izlenme oranı ölçüsünde artırıyor. Acentalar da yurtiçi turlarında bu bölgelere yönelik programlar hazırlıyor. Dizi çekimine konu olduktan sonra tur düzenlenen yerlerin başında, konusu Kapadokya’da geçen Asmalı Konak adlı dizi geliyor.
Dizilerin, deniz-güneş-kum ağırlıklı olan iç turizmde kültür turlarına ilgiyi artırdığını belirten acentalar, son dönemde kültür turlarının rotasını TV dizilerinin oluşturmaya başladığını belirtiyorlar. Dizi çekimine konu olduktan sonra tur programına alınan yerler arasında G. Antep ve Bursa Cumalıkızık da var.
özlem Kasa
Televizyonlarda oynayan yerli dizilerin izleyicilerden gördükleri ilgi ile orantılı olarak dizinin çekildiği bölgeye turistik geziler de artıyor.
Yıllar önce televizyonda oynayan “Asmalı Konak” adlı dizinin çekildiği Kapadokya bölgesi’nin ürgüp ilçesi ile başlayan “dizi-kültür turları” ilişkisi; Mardin, Gaziantep, Cumalıkızık ve diğer bölgeler ile devam ediyor.
Yerli dizilerin iç turizmde kültür turlarına etkisini değerlendiren ürgüp eski Belediye Başkanı Bekir ödemiş, “2001’de ABD’de ikiz kulelere saldırı yapıldığında burada işler bıçak gibi kesilmişti. O dönemde imdadımıza yetişen Asmalı Konak dizisi olmasaydı buradaki birçok otel el değiştirmek zorunda kalırdı”diyor ve ekliyor: “Biz o diziler sayesinde ayakta kaldık. Yılda 1,5-2 milyon turist çektik.”
Televizyon dizilerinin, çekildiği bölgeye katkısının iki yönlü olduğu belirtiliyor. Dizilerin çekildiği bölgedeki otelciler, bu yolla hem dizi oyuncuları ve set ekibinin gidiş gelişleri, hem de dizinin izlenmesi ile b ölgeye karşı uyanan ilginin getirdiği bir hareketliliğin söz konusu olduğunu belirtiyorlar.
Buna örnek olarak da, Asmalı Konak dizisinden sonra Yabancı Damat dizisinin çekildiği G.Antep, Sıla dizisinin çekildiği Mardin gösteriliyor.
ürgüp film platosu haline geldi
Yaklaşık 40 yıldır dizi ve filmlere plato görevi yapan Kapadokya ürgüp’te bu güne kadar sayısız film ve dizi çekildi. Asmalı Konak dizisi ile adını beyinlere kazıyan bölgede, tarihi evler, otel olarak işletilen tarihi konaklar çekim mekânı olarak kullanılıyor. Dizi çekimlerinde Hotel Natura, “Old Greek House”, 100 yıllık Ali Hamzaoğlu Konağı gibi mekanların kullanıldığı bölgede halen “Dicle”, “İki Yabancı” ve “Yaralı Yürek” isimli 3 dizi çekiliyor.
Midyat, hem yapımcıların hem de kültür turlarının gözdesi
Tarihi taş evleriyle yıldızı parlayan Mardin ve ilçesi Midyat, çekimine konu olduğu dizilerden en iyi biçimde geri dönüş alan bölgelerin başında geliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından UNESCO Dünya Kültür Mirası’na aday gösterilen Mardin’de “Berivan”, “Beşik Kertmesi”, “Seni çok özledim”, “Aşka Sürgün”, “Deli Yürek”, “Ağa Kızı” “Azap Yolları”, “Sıla” ve “Kara Duvak” gibi birçok dizi çekildi. Ağırlıklı olarak bölgedeki Estel Hanı, Midyat Kültürevi, Gelüşke Hanı, Zeriki Evi, Köşk Meydanı ile tarihi Süryani evlerinde çekilen diziler, bölgeyi film platosu haline getirmiş.
Cumalıkızık’ın adı diziden sonra ‘Kınalı Kar’ oldu
Yine ‘Kınalı Kar’ dizisinin çekildiği Bursa’nın Cumalıkızık Köyü, dizinin etkisiyle birçok yerli ve yabancı turisti ağırlıyor. Ancak köyün dizideki adının Kınalı Kar olması, Cumalıkızık köyünün de Kınalı Kar köyü olarak anılmasına yol açmış.
Hafta sonları uğrak noktası haline gelen ve halen “Yeşeren Düşler” dizisinin çekildiği köyde herkes, gerek pansiyon hizmeti, gerek yöresel el işlemeleri, gerekse de yöresel mutfaklarıyla adeta birer turizmci haline gelmiş.
Yabancı Damat ile başlayan G.Antep-Yunanistan hattı...
Bu arada Gaziantep’in tarihi mekânlarında çekilen ‘Yabancı Damat’ dizisi ile birlikte bu şehir ile Yunanistan arasında kültür turları trafiğinin arttığı belirtiliyor.
öte yandan, iç turizm alanında faaliyet gösteren seyahat acentaları da GAP turlarını artık Gaziantep merkezli olarak yapıyor.
Diziler tur programlarının rotasını değiştirdi...
Dizilerin iç turizmde kültür turlarına etkisini değerlendiren Gaziantep’teki Arsan Seyahat Acentası Genel Müdürü Ayşenur Arun, dizilerin çekildiği mekânlara gösterilen ilgi nedeniyle acenta olarak tur programlarını değiştirmek zorunda kaldıklarını belirtiyor. Arsan, Gaziantep ’te çekilen Yabancı Damat ve Ezo Gelin dizileri nedeniyle müşterilerden gelen talep üzerine tur programlarının rotasını değiştirdiklerini söyledi.
Arsan, dizilerden sonra Gaziantep’e gelen turistlerde de gözle görülür bir artış olduğuna dikkat çekiyor.
Dizi ekibi de yerli turist...
Dizilerin konularına ve çekim maliyetlerine göre Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde çekilmesi bu bölgelerin tanıtılmasına vesile olurken, aynı zamanda belli bir turizm hareketliliği de yarattı. çekim yapan ekibin bölgede kalması, çekim yapılan bölgeye; konaklamadan yeme-içmeye, eğlence-gezme gibi sosyal ihtiyaçlardan hediyelik eşya alımlarına kadar birçok alanda katkı sağladı.
Ters tepenler de oluyor...
Dizilerin çekildiği birçok bölgede yerel yöneticiler ve bölge halkı bu gelişmeden memnun kalırken, bunun tersi sonuçlar veren az sayıda da olsa bazı bölgeler var.
örneğin, geçtiğimiz aylarda şanlıurfa’da çekimine başlanan “Yaralı Yürek” dizisi için bölgeye giden oyuncular saldırıya uğradı. Oyunculara saldıranlar, ş.Urfa’daki yaşamı anlatan senaryoda illerinin yanlış tanıtıldığını savunarak, bu durumu saldırılarına gerek çe olarak göstermişlerdi. Nitekim, bu olay üzerüne dizinin çekimleri ş.Urfa’dan ürgüp’e alındı.
Mustafa Yılmaz / Midyat Kaymakamı
Midyat dışındaki bölümlerde reyting düştü
çekim yapılacağı zaman kendi odamı bile veriyorum. Dizilerin tanıtım açısından son derece faydalı olduğunu düşünüyorum. özellikle iç turizmde bölgemize hareket getirdi. Diziler sayesinde gelen yerli turist sayısı katlandı.
şu anda ‘Sıla’ ve ‘Kara Duvak’ dizisi Midyat’ta çekiliyor. Daha önce de ‘Aşka Sürgün’ çekilmişti. ‘Sıla’ dizisi, yöresel taş kullanılarak inşa edilen eski bir Midyat evi olan devlet konukevinde çekiliyor. Dizinin bazı bölümleri İstanbul’da çekildiğinde izlenme oranı düştü. çünkü bazı insanlar diziyi sırf mekânları görmek için izliyor.
Dizinin başrol oyuncusu Sıla’nın dizide taktığı toka bile her yerde satılmaya başladı. Bu toka, artık hem gümüşten hem de altından yapılıp satılıyor.
Alaaddin Aydın / Mardin İl Kültür Turizm Müdür Yardımcısı
Mardin’i Mardin gibi göstermelerini istiyoruz
Mardin Unesco Dünya Mirası kentlerine aday bir kent. çok güzel tarihi evlerimiz var. 10 diziyi aynı anda çekecek kadar çok mekânlarımız var. Gelip çeksinler.
özgen Keskin / Bursa-Yıldırım Belediyesi Başkanı
Cumalıkızık’ta herkes turizmci
’Kınalı Kar’ dizisinin çekildiği Cumalıkızık Beldesi, 700 yıllık bir Osmanlı köyü ve tarihi özelliklerini günümüze kadar korumuştur. Böyle bir Osmanlı köyünün halkımıza diziler aracılığıyla tanıtılmasının olumlu etkileri oluyor. Mahallede ‘Kınalı Kar’ dizisi çekilmişti, şimdi de ‘Yeşeren Düşler’ diye bir dizi çekiliyor.
Ben göreve geldiğimde Cumalıkızık Mahallesi’nin adı ‘Kınalı Kar’ olarak değiştirilmişti. Dizi nedeniyle bir yerin adı değişmemeli.
Dizileri seyredenler, köye geldiklerinde dizideki evleri görmek istiyorlar. Bu dizilerden sonra bölgeye gelen turist sayısı arttı.
Mahalledeki her ev pansiyonculuğu öylesine benimsemiş ki, her ev hem yemek hem de pansiyon hizmeti veriyor. Köy hafta sonları çok kalabalık oluyor. öte yandan çekim ekibinin köye ticari anlamda da katkısı oluyor.
Işık Uğurtuğ / GüMTOB Eski Başkanı
Bölgeler fuarlarda kendilerini dizilerle tanıtıyor
Bursa’da Cumalıkızık Köyü’nde Kınalı Kar, Mudanya’ya bağlı Tirilye’de Melekler Adası ve yine Bursa merkezde Yanık Koza dizisi çekildi.
Bu diziler nerede çekiliyorsa, o yerin tanıtımına katkısı oluyor. Bu bölgelere gerek günü birlik, gerekse konaklamalı olsun, diziyi seven bir kesimin ziyaretleri oluyor. B öylelikle turizm yeni bir boyut, çeşit kazanarak, yeni bir tanıtım aracı buldu. Fuarlarda dizilerin çekildiği bölgeler ve mekânlar öne çıkarılıyor.
Benan çağırır / Asmalı Konak Restaurant İşletmecisi
Asmalı Konak dizisinden sonra bölgede yerli gruplarda patlama oldu
Asmalı Konak iç turizmi çok etkiledi. Bölgemizde yerli gruplarda adeta bir patlama yaşandı. Daha önce ‘Kırık Ayna’ ve ‘Zaim’ dizileri de bölgemizde çekildi, ama Asmalı Konak kadar etkili olamadı. Dizi biteli 3-4 yıl olmasına rağmen, Asmalı Konak turları halen devam ediyor. Dizi, b ölge esnafı ve tüm turizmciler açısından çok iyi etkiler bıraktı. Asmalı Konak Kapadokya’yı insanlara tanıttı.
Bölgemizde halen ‘Kırık Ayna’ dizisi, Emrah’ın oynadığı ‘Adak’ dizisi ve ‘Peri Tozu’ adlı bir sinema filmi çekiliyor. TRT tarafından çekilen ‘Dede Korkut Hikayeleri’nin çekimleri de devam ediyor.
Hüsnü Işıkgöz / Nevşehir Kültür ve Turizm Müdürü
Dizi Kapadokya’yı uyandırdı
Dizi çekimleri için Kapadokya çok güzel bir mekân. Asmalı Konak dizisi herkes tarafından bilinen bir dizi ve Kapadokya’ya büyük bir getirisi oldu. özellikle iç turizm açısından önemli bir açılım sundu. Dizi Kapadokya’yı uyandırdı.
Ayşe Nur Arun / Arsan Seyahat Merkezi
Diziler nedeniyle tur programlarımızı değiştirdik
Dizilerin çekildiği mekanlara gösterilen ilgi nedeniyle acenta olarak tur programımızı değiştirmek zorunda kaldık ve yaptığımız günlük gezi turlarına ilave tanıtım programı ekledik. İnsanları dizilerin çekildiği platolara götürüyoruz. şehir turlarımızda bir gün dizinin çekildiği mekânları gezdiriyoruz, ikinci gün ise normal Gaziantep turu düzenliyoruz.
Dizinin bir bölümünde bir yere gittiğinizde, ertesi gün o yerin ziyaretçi sayısında bir artış yaşanıyor. Onun için ben dizide oynayan oyunculardan birinin Gaziantep Arkeoloji Müzesi’ni gezmesini sağlamak istiyorum. çünkü bu inanılmaz etkili oluyor. Biz de bu nedenle dizilerin çekildiği mekânlarla ilgili tanıdığımız yapımcılarla konuşup, önerilerde bulunuyoruz.
Osman Ballı / Erzincan Kültür ve Turizm İl Müdürü
Erzincan’ı anlatan dizi, Erzincan’ı yanlış tanıtıyor
Erzincan’ı anlatan ‘Köprü’ dizisi Eskişehir’de çekildi. Buna rağmen Köprü dizisinde Erzincan’ın adının geçmesi, Erzincan’ın tanıtımına vesile oldu. Bir diğer sorun da dizideki kılık kıyafet ve olaylar Erzincan ’ı yansıtmıyor. Yerli diziler illerin ve bölgelerin turizmine katkı sağlıyor. Bu anlamda Köprü dizisine karşı değilim. Ama dizinin daha fazla gerçeği yansıtması gerekiyor. çünkü diziyi izleyenler Erzincan’ı yanlış tanıyor.
Ayşe Aynur Erbek / Edirne Kültür ve Turizm şube Müdürü
Dizilerin tanıtımda etkisi var
Bizim bölgemizde TRT’de oynayan ‘Kurşun Kalem’ ve ‘Aliye’ dizisi çekildi. Ama bu diziler kısa süre oynadı. Aliye dizisinin çok az bir kısmı Edirne’de çekilmesine rağmen, Aliye denince akla hemen Edirne gelmeye başladı. Dizinin bir b ölümü Meriç Nehri’nin kenarındaki protokol evinde, bir bölümü de Karaağaç’taki tarihi bir konakta çekildi. Tabii ki bunun tanıtımda etkisi oldu, ancak daha uzun süreli çekilmiş olsaydı etkisi artardı.
Zeki Yılmaz / Adana İl Kültür ve Turizm Müdürü
‘Beyaz Gelincik’ dizisi Adana’nın gülümseyen yüzünü gösterdi
Adana’daki Beyaz Gelincik dizisi, Adana’yı bütün yönleriyle, tarımıyla, sanayisiyle, kültürüyle Adana’nın gülümseyen yüzünü gösterdi. Beyaz Gelincik dizisinden sonra gelen turistlerde artış olduğunu düşünüyoruz.
